
قلمو به عنوان یکی از ابزارهای مهم در حرفه نقاشی و رنگرزی محسوب میگردد. قلمو سر گرد جزء پرمصرفترین قلموها در صنعت نقاشی میباشد، چرا که نوک تیز و ظریفی دارد و به همین جهت امکان نقطهگذاری و ترسیم طرحهای ظریف را در نقاشی افزایش میدهد. قلموهای سر گرد جزء باقدمتترین قلموهای موجود در بازار شناخته میشوند. بنابراین با توجه به استفاده گسترده از این قلموها در سبکهای مختلف نقاشی، امروزه شاهد تولید آنها در ابعاد مختلف و با الیافهای گوناگون هستیم. به همین جهت در ادامه نکات مهم برای استفاده از قلموهای سر گرد و برخی از کاربردهای مختلف این نوع قلموها در سبکهای مختلف نقاشی را مورد بررسی قرار میدهیم.
کاربردهای قلمو سر گرد در نقاشی
قلموها از وسایل مهم در انواع سبکهای نقاشی هستند که در مدلها و سایزهای مختلف تولید میشوند. یکی از این قلموها، قلموهای مدل سر گرد هستند. قلموهای سر گرد جهت انجام کارهای کنترلشده و دقیق، پر کردن مناطق کوچک، ایجاد خطوط ضخیم و نازک و… در انواع تکنیکهای نقاشی به کار گرفته میشوند.
استفاده از قلمو سر گرد در نقاشی آبرنگ
بسیاری از هنرمندان برای ایجاد جزئیات دقیق و جذاب در نقاشیهای آبرنگی، قلممو سر گرد را ترجیح میدهند. این ابزار برای ترسیم اجزای ظریف چهره، مانند ابرو، مژه و خطوط چشم، بسیار مناسب است. همچنین در نقاشی طبیعت، برای کشیدن برگها، شاخهها و گلها، این قلممو کاربرد فراوانی دارد. علاوه بر این، در نقاشی حیوانات، برای ایجاد جزئیاتی مانند مو، چشم و پر، از قلممو سر گرد استفاده میشود. این قلممو به دلیل ظرفیت بالای جذب رنگ، در تکنیکهای مختلف آبرنگ، از جمله خیس در خیس و خشک در خشک، بسیار کارآمد است.
با توجه به اهمیت قلممو سر گرد در نقاشی آبرنگ، انتخاب قلمموی مناسب، تأثیر بسزایی در کیفیت کار نهایی دارد. عوامل مختلفی مانند جنس مو، اندازه سر قلموی آبرنگ و میزان نرمی آن، بر عملکرد قلممو و نتیجه نهایی نقاشی تأثیرگذار هستند. قلمموهای سر گرد با موهای طبیعی، معمولاً نرمتر و انعطافپذیرتر هستند و برای ایجاد سایههای نرم و انتقال رنگهای ظریف، بسیار مناسب میباشند. در حالی که قلمموهای مصنوعی، معمولاً سفتتر هستند و برای ایجاد خطوط دقیق و کنترلشده، کاربرد دارند.
علاوه بر قلممو سر گرد، انواع دیگری از قلمموها نیز برای نقاشی آبرنگ مورد استفاده قرار میگیرند. هر کدام از این قلمموها، ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند و انتخاب مناسبترین قلممو، به سبک و موضوع نقاشی بستگی دارد.
کاربرد قلمو سر گرد در نقاشی گواش
یکی از پرکاربردترین قلمموها در نقاشی گواش، قلممو سر گرد است. این قلممو به دلیل سر گرد و نرم خود، برای طیف وسیعی از تکنیکهای گواش از جمله لایهگذاری، محو کردن و ایجاد رنگهای تخت، بسیار مناسب است. چه بخواهید جزئیات ظریف یک چهره را بکشید، یک منظره گسترده را به تصویر بکشید یا حیوانات را با دقت نقاشی کنید، قلممو سر گرد با اندازه و سایز مناسب، ابزاری ضروری برای شما خواهد بود.
انواع قلمو گواش سر گرد در جنسهای مختلفی مانند موی طبیعی و مصنوعی تولید میشوند که هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند. موی طبیعی برای ایجاد بافت و نرمی بیشتر مناسب است، در حالی که موی مصنوعی دوام و مقاومت بیشتری دارد. همچنین، اندازه و ضخامت موهای این قلمموها نیز بسیار متنوع است و انتخاب مناسب آن به نوع کار و سلیقه هنرمند بستگی دارد. برای مثال، قلمموهای سر گرد با موهای ضخیمتر برای ایجاد لکههای رنگ بزرگتر و قلمموهای با موهای نازکتر برای ایجاد جزئیات ریزتر مناسب هستند.
کاربرد قلمو سر گرد در نقاشی تذهیب
امروزه استفاده از قلمو سر گرد در نقاشی تذهیب روز به روز بیشتر میشود، چرا که این قلموها از نوک تیز و ظریفی برخوردارند و دارای اندازههای گوناگونی هستند. بنابراین از قلمو سر گرد در نقاشی تذهیب بیشتر جهت ترسیم خطوط ظریف و دقیق همچون کشیدن خطوط گلبرگ، خطوط اسلیمی، ختایی و… استفاده میشود. بهکارگیری این قلمو به نقاشی تذهیب رنگ و بعد خاصی میبخشد. همچنین قلمو گراف تذهیب برای ترسیم نگارههای ظریف و مینیاتوری به کار میرود. ترسیم خطوط کتیبه، رنگآمیزی زمینه و… از دیگر موارد استفاده از قلمو سر گرد در نقاشی تذهیب میباشد. با بهکارگیری این قلممو میتوان سایهروشنها و ظرافتهای در نقاشی تذهیب ایجاد کرد که زیبایی این آثار را دوچندان میکند.
کاربرد قلم موی سر گرد در نگار گری
یکی از موارد استفاده از قلمموهای سر گرد در صنعت نگارگری است. استفاده از نوک تیز و دقیق این قلمموها برای ترسیم لباس، چهره، گلبرگ و… روز به روز بیشتر میشود. همچنین با بهکارگیری قلمموهای گرد میتوان به آثار نقاشی نگارگری بعد و عمق خاصی بخشید. علاوه بر این، قلممو در نگارگری جهت ایجاد نگارههای ظریف، آبرنگ، رنگ روغن و… به کار میرود.
کاربرد قلمو سر گرد در نقاشی اکریلیک
یکی از مفیدترین قلموها در نقاشی اکریلیک قلمو سر گرد میباشد. این قلموها توسط برندهای گوناگون همانند رهاورد، خرم و… در سایزهای مختلفی تولید میشود، به همین جهت در سبکهای مختلفی از نقاشی اکریلیک همانند سبک ضربه قلم، لایهگذاری، رنگ تخت و… استفاده میشود. نقاشان اکریلیک جهت ایجاد خطوط ظریف و دقیق به هنگام کشیدن خطوط چهره، ترسیم خطوط منظره، کشیدن نقاشی حیوانات و… به خرید بهترین این نوع قلموها همچون خرید قلمو ره آورد سر گرد میپردازند.
کاربرد قلمو سر گرد در نقاشی رنگ روغن
امروزه در ساخت انواع قلموهای سرگرد از موهای طبیعی یا مصنوعی استفاده میشود. این قلموها که در سایزهای گوناگونی تولید میشوند، عمدتاً برای ترسیم خطوط ظریف و دقیق همچون خطوط دور اشیاء، مو، سایه و … به کار میروند. با استفاده از این ابزارها، ایجاد جزئیات در نقاشیهای رنگ روغن، از جمله مناظر، پرتره، حیوانات و گلها، به سادگی امکانپذیر است.
از جمله این قلموها، میتوان به قلمهای رنگ روغن اشاره کرد که به دلیل قابلیت جذب رنگ زیاد و ایجاد بافتهای متنوع، در نقاشیهای رنگ روغن بسیار پرکاربرد هستند. موهای این قلمها اغلب از جنس طبیعی مانند موی سنجاب، راسو یا خوک بوده و یا از الیاف مصنوعی با کیفیت بالا ساخته میشوند. انتخاب نوع قلموی رنگ روغن، به تکنیک نقاشی، نوع رنگ و سطحی که روی آن کار میشود، بستگی دارد.
نکات مهم در استفاده از قلموی سر گرد
قلم موی سر گرد از پرکاربردترین قلموهای نقاشی میباشد که بر روی انواع سطوح همچون سفال، کاغذ، مقوا، بوم و… به کار گرفته میشود. در تولید این قلموها بهترین و باکیفیتترین موهای مصنوعی و طبیعی به کار میرود. معمولا به هنگام استفاده از قلمو سر گرد باید نکات مختلفی را در نظر گرفت، میتوان این نکات را به صورت زیر بیان کرد:
- توجه به سایز قلمو: امروزه انواع قلم مو سر گرد در سایزهای مختلفی تولید میشوند، بنابراین نقاشان باید متناسب با سبک نقاشی و میزان ظرافت کارشان، به انتخاب قلمو سر گرد مناسب بپردازند؛ به طوری که جهت ترسیم دقیق جزئیات در نقاشیهای کوچک از قلموهای سر گرد کوچک استفاده کنند و برای نقاشیهای بزرگتر قلموهای سر گرد بزرگ را به کار گیرند.
- نوع مو: در ساخت انواع قلمو سر گرد از موی طبیعی یا مصنوعی استفاده میشود، معمولا موهای طبیعی بیشتر مناسب نقاشی آبرنگ و اکریلیک میباشند، اما در سبکهای نقاشی با گواش و رنگ روغن از قلمو سر گرد با مو مصنوعی استفاده میشود.
- بارگیری رنگ: بهتر است به هنگام استفاده از قلمو سر گرد آن را بیش از حد در رنگ فرو نکرد، بلکه باید تنها نوک قلمو آغشته به رنگ باشد. بنابراین در صورت بارگیری زیاد رنگ قلمو با کشیدن آن بر روی دستمال کاغذی یا لبه ظرف رنگ، میزان رنگ را کم کرد.
- کشیدن خطوط: معمولا جهت ترسیم خطوط صاف بهتر است قلمو را با زاویه ۴۵ درجه نگه داشت و آن را با فشار ملایمی بر روی کاغذ کشید؛ اما برای ترسیم خطوط ضخیمتر نیاز است فشار بیشتری به قلمو آورد. افرادی که میخواهند به ترسیم جزئیات در سبکهای مختلفی از نقاشی بپردازند، بهتر است از نوک قلمو استفاده نمایند، چرا که نوک ظریف این قلموها میتواند به رسم جزئیات دقیق نقاشی کمک کند.
- نگهداری از قلمو: بعد از استفاده از قلمو باید آن را با آب و صابون شستشو داد و موهای قلمو را به فرم اولیه خود باز گرداند و قلمو را در مکانی خشک و خنک نگهداری کرد (در ادامه بخوانید: چگونه قلمو را تمیز کنیم).
جمع بندی
کاربرد قلمو سر گرد با داشتن نوک تیز و ظریفش در سبکهای گوناگونی از هنر نقاشی روز به روز بیشتر میشود. این قلموها در سایزهای گوناگونی تولید میگردند و برخی از آنها دسته بلند و برخی دسته کوتاه دارند. سر گرد و تیز این قلمو امکان کشیدن جزئیات در سبکهای مختلف نقاشی را متداول مینماید. امروزه برندهای مختلفی به تولید و توزیع این نوع قلموها در مدلهای نرم و زبر میپردازند تا نقاشان بتوانند به راحتی بهترین نمونه از این قلموها را خریداری کنند.